Solidarity of Arts / Pokój | Strajk! Początek!

Solidarity of Arts / Pokój | Strajk! Początek! Spacer z Bogdanem Borusewiczem po terenie historycznej Stoczni Gdańskiej

Solidarity of Arts / Pokój | Strajk! Początek!

Śladami sierpniowego strajku poprowadzi zwiedzających Bogdan Borusewicz, dziś wicemarszałek Senatu RP, w sierpniu 1980 roku jeden z inicjatorów protestu. Spacer z Bogdanem Borusewiczem po terenie historycznej Stoczni Gdańskiej odbędzie się w ramach Solidarity of Arts / Pokój | Strajk! Początek! Organizatorzy  Solidarity of Arts to Europejskie Centrum Solidarności / European Solidarity Centre. Wydarzenie będzie miało miejsce 13 sierpnia w godzinach 9:00 – 15:00

 

 

Spacer z Bogdanem Borusewiczem po terenie historycznej Stoczni Gdańskiej
 
termin | 13 sierpnia 2017, niedziela, godz. 9.00
miejsce | Stocznia Gdańska
zbiórka | przed historyczną stoczniową Bramą nr 2
wstęp | wolny + REZERWACJA MIEJSC → ecs.gda.pl/strajk_stocznia | od 24 lipca
 
Śladami sierpniowego strajku poprowadzi zwiedzających Bogdan Borusewicz, dziś wicemarszałek Senatu RP, w sierpniu 1980 roku jeden z inicjatorów protestu.
 
Bogdan Borusewicz wcześnie dojrzał do działalności opozycyjnej, bo już jako 19-letni uczeń Liceum Sztuk Plastycznych w Gdyni w maju 1968 roku został aresztowany za sporządzanie i rozpowszechnianie ulotek wywrotowych, skazany na trzy lata więzienia, po czym ułaskawiony na mocy amnestii. Nie osłabiło to jego zapału. Należał do Komitetu Obrony Robotników, następnie do Komitetu Samoobrony Społecznej „KOR”, działał w Wolnych Związkach Zawodowych Wybrzeża, publikował w pismach niezależnych „Robotnik” i „Robotnik Wybrzeża”, kolportował podziemne pisma i książki, drukował ulotki, organizował obchody rocznic Grudnia ’70.
W sierpniu 1980 roku miał 31 lat i za sobą studia historyczne. Był głównym inicjatorem i współorganizatorem – z Jerzym Borowczakiem, Bogdanem Felskim i Ludwikiem Prądzyńskim – strajku w Stoczni Gdańskiej im. Lenina oraz współautorem postulatów strajkowych. Na czele strajku stanął Lech Wałęsa.
Czego żądali protestujący? Jak wyglądał strajkowy dzień? Czy protestujący wierzyli w uczciwość władz? Zapraszamy na spacer po stoczni z Bogdanem Borusewiczem, będzie czas zasięgnąć wiedzy u źródła.
Solidarity of Arts 22 sie 2017 Pokój Film
 
 
Spacery subiektywne po wystawie stałej ECS, a w roli przewodników uczestnicy wydarzeń
 
termin | 13 sierpnia 2017, niedziela, godz. 11.00–14.00
miejsce | ECS, pl. Solidarności 1
zbiórka | ECS, hol główny (vis-à-vis kas), szukajcie dużego długopisu Lecha Wałęsy
wstęp | wolny + REZERWACJA MIEJSC → ecs.gda.pl/strajk_wystawa | od 24 lipca
 
Pierwsze protesty wybuchły już w lipcu 1980 roku, m.in. w zakładach lotniczych w Mielcu, zakładach metalurgicznych w Poznaniu i przedsiębiorstwie transportowym w Tarnobrzegu. Strajkowało ok. 80 tys. osób w 177 zakładach pracy. Robotnicy nie godzili się na podwyżki cen mięsa i wędlin, wprowadzone przez ekipę Edwarda Gierka. „Nieuzasadnione przerwy w pracy” – uspokajała prasa podporządkowana rządzącym. Protest uciszyły obietnice podwyżek płac.
 
Sierpień przyniósł kolejną falę strajków. 14 sierpnia 1980 roku od stanowisk pracy odeszli robotnicy Stoczni Gdańskiej im. Lenina. Protest obejmował kolejne przedsiębiorstwa. W stoczni utworzono Międzyzakładowy Komitet Strajkowy (MKS), który zrzeszał delegatów protestujących zakładów. Przewodniczącym MKS został Lech Wałęsa, a w skład prezydium weszli działacze Wolnych Związków Zawodowych. Spisano 21 postulatów, pierwszym i najważniejszym było utworzenie niezależnych od władzy i pracodawców związków zawodowych.
 
W całej Polsce strajkowało już ok. 350 zakładów. Władze – starając się złamać solidarność strajkujących – prowadziły rozmowy z komitetami strajkowymi w każdym zakładzie z osobna.
Co było dalej? Zapraszamy na spotkanie ze świadkami tych wydarzeń!
• Na szlak wyrusza 35-osobowa grupa, co umożliwia dialog z przewodnikiem.
• Zwiedzanie potrwa ok. 1,5 godz.
• Oprowadzanie odbywa się w języku polskim.
• Jeśli zaistnieją nieoczekiwane przeszkody w przeprowadzeniu spaceru kuratorskiego, ECS zastrzega sobie prawo odwołania oprowadzania, o czym osoby zarejestrowane zostaną powiadomione drogą e-mailową do godz. 20 w dniu poprzedzającym imprezę.
 
/ 11.00
Zbigniew Bujak
Od połowy lat 70. sympatyzował z opozycją, organizując np. pomoc dla represjonowanych robotników i kolportując podziemne wydawnictwa. W sierpniu 1980 roku miał 26 lat i pracował w Zakładach Mechanicznych Ursus. Był jednym ze współzałożycieli Robotniczego Komitetu Solidarności ze Strajkującymi Robotnikami Wybrzeża w ZM Ursus, który powołano 21 sierpnia. Od września działał już w strukturach związkowych, powołując m.in. Niezależne Samorządne Związki Zawodowe „Solidarność” w ZM Ursus w Warszawie. Po wprowadzeniu stanu wojennego był jednym z najdłużej ukrywających się członków tej organizacji, najpierw w Gdańsku, a później w Warszawie. Autor licznych oświadczeń i tekstów programowych publikowanych głównie na łamach podziemnego „Tygodnika Mazowsze”.
 
/ 12.00
Zbigniew Janas
W ruch opozycyjny zaangażował się pod koniec lat 70. Współpracował z Komitetem Samoobrony Społecznej „KOR”, kolportował pisma niezależne, zbierał składki. Sierpień ’80 zastał go w Zakładach Mechanicznych Ursus, gdzie pracował jako elektromonter. Miał 27 lat. Był jednym ze współzałożycieli Robotniczego Komitetu Solidarności ze Strajkującymi Robotnikami Wybrzeża w ZM Ursus, powołanego 21 sierpnia, i członkiem delegacji, która ruszyła do Stoczni Gdańskiej im. Lenina. Od września działał w Solidarności, pełniąc m.in. funkcję przewodniczącego Zarządu Fabrycznego w ZM Ursus. Sygnatariusz oświadczenia polskich, czeskich i słowackich działaczy wyrażającego wolę walki o prawa człowieka, demokrację i suwerenność swoich krajów; działacz podziemnej Solidarności Polsko-Czechosłowackiej.
 
/ 13.00
Bożena Rybicka-Grzywaczewska
Od 1977 roku działała w opozycji, należała m.in. do Ruchu Obrony Praw Człowieka i Obywatela, współpracowała z niezależnym Wydawnictwem im. Konstytucji 3 Maja, współorganizowała w Gdańsku rocznicowe manifestacje niepodległościowe. W 1979 roku znalazła się w gronie sygnatariuszy deklaracji powołania Ruchu Młodej Polski. Gdy wybuchł strajk sierpniowy w Stoczni Gdańskiej, miała 23 lata. Dołączyła do protestujących i pozostała do końca, wraz z Magdaleną Modzelewską prowadziła codzienne modlitwy. Później zaangażowała się w działalność NSZZ „Solidarność”, została osobistą sekretarką przywódcy związku, Lecha Wałęsy. W stanie wojennym ukrywała się, po ujawnieniu prowadziła nieoficjalny sekretariat Wałęsy.
 
/ 14.00
Wojciech Milewski
Sierpień ’80 zastał go na stanowisku specjalisty ds. fotografii i filmu w Ośrodku Doskonalenia Kadr Kierowniczych w Gdańsku. Jednocześnie był fotografikiem, działaczem Gdańskiego Towarzystwa Fotograficznego, wiceprezesem ds. artystycznych. Miał 44 lata. We wrześniu przystąpił do Solidarności. Już w grudniu współuczestniczył w przygotowaniu wystawy „Grudzień 70 – Sierpień 80”, którą udostępniono w Sieni Gdańskiej. W kolejnym roku był komisarzem wielu ekspozycji dokumentujących początki Solidarności. W 1989 roku był zaangażowany w kampanię wyborczą do parlamentu, wykonując zdjęcia kandydatów Komitetu Obywatelskiego. Uczestnik ponad 400 wystaw, laureat wielu konkursów krajowych i zagranicznych. W zasobach archiwum ECS są 833 jego zdjęcia.
Europejskie Centrum Solidarności I European Solidarity Centre
plac Solidarności 1, 80–863 Gdańsk
Solidarity of Arts / Pokój | Strajk! Początek!