BWA Zielona Góra‎Yayoi Kusama i zarys współczesnej sztuki japońskiej po 1945 roku. 23 marca 2017

BWA Zielona Góra. ‎Yayoi Kusama i zarys współczesnej sztuki japońskiej po 1945 roku

BWA Zielona Góra‎Yayoi Kusama i zarys współczesnej sztuki japońskiej po 1945 roku. 23 marca 2017
BWA Zielona Góra‎ / Yayoi Kusama i zarys współczesnej sztuki japońskiej po 1945 roku. Fot. BWA ZG
Yayoi Kusama: rozwiązła królowa hipisów

To właśnie Yayoi Kusama proponowała prezydentowi Nixonowi seks w zamian za wycofanie wojska z Wietnamu, a na tzw. festiwalach ciał setki ludzi w euforii zrzucały ciuchy, żeby mogła malować kropki na nagich ciałach – pisze w dodatku do Wyborczej Wysokie Obcasy Małgorzata Czyńska.

W czerwonej peruce na głowie i w ubraniach w deseń w kolorowe groszki lub pajęczynę Kusama wygląda jak dzieło sztuki, wróżka, przewodniczka po psychodelicznym świecie muchomorów. Każda jej wystawa jest jak wycieczka do zaczarowanej krainy, gdzie w lustrach multiplikują się odbicia, meble pokrywają miękkie falliczne przedmioty, pokoje pulsują diodowo-ledowym światłem, zewsząd wyrastają gigantyczne czarno nakrapiane dynie. Transowe i porywające. Nic dziwnego, że od kilku lat kropkomania Japonki opanowuje świat. „Kolorowe kropki symbolizują cały wszechświat i wszystkie żywe istnienia – wyjaśniała artystka. – Kropkami są Słońce, Księżyc, Ziemia, gwiazdy, ludzie. W oderwaniu nie istniejemy, a razem tworzymy piękny wzór”.

 

Yayoi Kusama. Rozwiązła królowa hipisów przy pracy. Fot. Gazeta Wyborcza
Yayoi Kusama. Rozwiązła królowa hipisów przy pracy. Fot. Gazeta Wyborcza

Żeby obejrzeć jej wystawę „Infinite Obsession” w Meksyku w 2015 roku, dwa miliony ludzi nocowały pod gołym niebem. W tym samym roku 86-letnia Yayoi Kusama została okrzyknięta przez „The Art Newspaper” najpopularniejszą artystką na świecie. W listopadzie 2016 roku w gabinecie figur woskowych Madame Tussaud w Hongkongu otwarto „pierwszą strefę sztuki” – figura Kusamy przysiadła w pomieszczeniu o żółtych ścianach pomalowanych w wielkie czarne kropki. Całość nawiązuje do balonowej instalacji artystki „Obsesja kropek” z 2000 roku.

Yayoi Kusama i zarys współczesnej sztuki japońskiej po 1945 roku. BWA Zielona Góra.
Kilkuletnia Yayoi niczym bohaterka powieści Carrolla, doświadcza na łąkach górzystego Matsumoto rzeczy osobliwych. Ludzkim głosem przemawiają do niej kwiaty i zwierzęta. Kilkanaście lat później artystka wiedziona obsesyjną potrzebą tworzenia pokrywa w całości swoją pracownię wraz ze znajdującymi się w niej przedmiotami motywem sieci. Na ulicach Nowego Yorku organizuje skandalizujące nagie happeningi, za co w Japonii przez długi czas będzie krytykowana i skazana na artystyczny niebyt. Na przełomie XX/XXI wieku Kusama otworzy szereg wystaw, organizowanych przez najważniejsze światowe galerie i muzea a dom mody Louis Vuitton wypuści kolekcję ubrań, pokrytą charakterystycznym motywem kropek – sygnaturą sztuki Kusamy. Dziś 85 letnia artystka jest żywą legendą i przykładem na bezkompromisowe poświęcenie się sztuce. Kusama wciąż tworzy, dzieląc swój czas między mury szpitala psychiatrycznego, a specjalnie wybudowaną obok pracownię. Jest to pierwsza wydana w języku polskim publikacja w całości poświęcona życiu i twórczości jednej z najbardziej zagadkowych postaci współczesnego świata sztuki Kusamy Yayoi.
Yayoi Kusama. Rozwiązła królowa hipisów. Grafiki. Fot. Gazeta Wyborcza
Yayoi Kusama. Rozwiązła królowa hipisów. Grafiki. Fot. Gazeta Wyborcza
Sympatyczna leciwa pani przypominająca postać anime dama awangardy symbolem narodowej hańby
Małgorzata Czyńska ciągnie dalej – Kto by pomyślał, że ta sympatyczna leciwa pani przypominająca postać anime, uznawana dzisiaj za wielką damę awangardy, przez długie lata uchodziła w Japonii za symbol narodowej hańby. W latach 60. XX wieku tworzącą w USA Kusamę nazywano w prasie „rozwiązłą królową hipisów”. Dała się zapamiętać z licznych antywojennych happeningów (to ona proponowała prezydentowi Nixonowi seks w zamian za wycofanie wojska z Wietnamu), a na tzw. festiwalach ciał – orgiastycznych happeningach w Europie i USA – setki ludzi w euforii i podnieceniu zrzucały ciuchy, żeby Kusama (ona sama zawsze w trykocie lub sukience) mogła malować kropki na nagich ciałach.
Kropki to mój sposób na przekazanie światu przesłania miłości – twierdziła artystka. Jako kapłanka własnego Kościoła udzielała ślubów gejowskim parom, wydawała bulwarówkę „Orgia Kusamy”, a filmy kręcone w jej autorskim studiu były klasyfikowane jako soft porno.
Zatracając się w intensywnym życiu artystycznym, Yayoi zagłuszała stale towarzyszące jej lęki i narastające problemy psychiczne.
Yayoi Kusama. Rozwiązła królowa hipisów. Kropki.
Yayoi Kusama. Rozwiązła królowa hipisów. Kropki. Fot. Gazeta Wyborcza
Kiedy w połowie lat 70. zdecydowała się wrócić na stałe do Japonii („Powrót królowej skandali!” – krzyczały nagłówki gazet), zgłosiła się na leczenie do szpitala psychiatrycznego, w którym pozostaje do dziś. Cierpi na zaburzenia obsesyjno-kompulsywne, stany lękowe, halucynacyjne. Uprawianie sztuki to jej codzienna terapia i sposób na przeżycie. „Muszę pracować, zatracać się w akcie tworzenia, tylko tak pokonuję lęk i chronię się przed samounicestwieniem” – wyjaśnia.
Od wczesnej młodości, na przekór rodzinie, tradycji i normom społecznym, walczyła o możliwość bycia artystką. „To byłoby nie do zniesienia, gdybym nie była artystką. Pękłoby mi serce” – wyznała Yayoi Kusama.
Yayoi Kusama. Rozwiązła królowa hipisów. Kropki. cz/b Fot. Gazeta Wyborcza
Yayoi Kusama. Rozwiązła królowa hipisów. Kropki. cz/b Fot. Gazeta Wyborcza
Paweł Pachciarek (ur. 1986) – pochodzi z Zielonej Góry, doktorant literaturoznawstwa japońskiego w Zakładzie Japonistyki Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, obecnie przygotowuje rozprawę doktorską na temat literackiej twórczości Kusamy Yayoi. Związany ze środowiskiem artystycznym w rejonie Kansai. W swoich badaniach skupia się na zagadnieniach dotyczących przede wszystkim współczesnej sztuki i estetyki japońskiej oraz buddyzmu ezoterycznego. W 2013 roku jako stypendysta Fundacji Japońskiej, przez 14 miesięcy prowadził badania na Uniwersytecie Osakijskim. W 2015 roku otrzymał roczne stypendium Uniwersytetu Doshisha w Kioto. A od kwietnia tego roku, w ramach programu stypendialnego ufundowanego przez Ministerstwo Edukacji Japonii, rozpocznie badania na Uniwersytecie Osakijskim. Członek m.in. Japońskiego Stowarzyszenia Historyków Sztuki i Japońskiego Stowarzyszenia Estetycznego.
Paweł Pachciarek, autor książki Yayo Kusama. Obsesja kropek. Zdjęcie Lipiec 2015
Paweł Pachciarek, autor książki „Yayoi Kusama czyli obsesja kropek”. Fot. archiwum autora.
 
W trakcie pobytu w Japonii, udało mu się nawiązać bezpośredni kontakt z Kusamą Yayoi i pracownikami jej studia. Efektem tej współpracy jest książka wydana nakładem Polskiego Instytut Studiów nad Sztuką Świata zatytułowana: Kusama Yayoi, Obsesja Kropek.
 
informacje o książce:
Zapraszamy na wykład Pawła Pachciarka – Yayoi Kusama i zarys współczesnej sztuki japońskiej po 1945 roku.
24.03.2017, godzina 19:00
BWA Zielona Góra‎Yayoi Kusama i zarys współczesnej sztuki japońskiej po 1945 roku
Kiedy:
23 marca 2017
Yayoi Kusama i zarys współczesnej sztuki japońskiej po 1945 roku
Organizatorzy: BWA Zielona Góra
w godzinach 19:00 – 22:00
Gdzie:
BWA Zielona Góra
Aleja Niepodległości 19, 65-048 Zielona Góra
 A od 22 marca w sprzedaży książki Pawła Pachciarka w bardzo promocyjnej cenie. Zainteresowanych gości BWA Zielona Góra — prosimy o zabranie ze sobą gotówki.
 
Yayoi Kusama. Rozwiązła królowa hipisów i jej obsesja kropek. Przyjdź zobacz przekonaj się na własnej skórze.
Testerzy Imprez polecają!
BWA Zielona Góra‎Yayoi Kusama i zarys współczesnej sztuki japońskiej po 1945 roku. 23 marca 2017
BWA Zielona Góra‎ / Yayoi Kusama i zarys współczesnej sztuki japońskiej po 1945 roku. Fot. BWA ZG